ايكس ام ال زبان نشانه گذاري گسترش يافته اي است كه بر اساس كنسرسيوم جهاني وب در نوامبر 1996 عمومي شد. ايكس ام ال زباني گسترش پذير ساده و تضمين شده است كه برنامه هاي رايانه اي را مختل نمي كند. يكي از نوآوريهاي مهم در كتابداري مدرن ايجاد فهرستهاي ماشين خوان بود. از زماني كه مارك استانداردي براي فهرستها بود ركوردهاي فهرستنويسي مي توانستند ميان سيستمهاي رايانه اي به اشتراك گذاشته شوند. سالهاست كه كتابخانه ها براي كدگذاري پيشينه هاي كتابشناختي منابع اطلاعاتي خود از قالب مارك استفاده مي كنند كه باعث سهولت در ارائه خدمات و كاهش هزينه ها گرديده است. به دلايل مختلف مي توان مدعي شد كه كدگذاري منابع اطلاعاتي جديد مورد نياز كاربران از طريق مارك غير ممكن است. اما هنگامي كه اطلاعات در قالب ايكس ام ال ذخيره شوند امكان اشتراك و تركيب داده ها به شيوه هاي گوناگون و به آساني امكان پذير مي شود. كاركرد ايكس ام ال تا حدودي متفاوت از مارك است و محدوده گسترده تري را دربر مي گيرد. در حاليكه مارك به توصيف كتابشناختي محدود است ايكس ام ال چارچوب بسيار موثري را براي كدگذاري هر چيزي از ركورد كتابشناختي كتاب گرفته تا خود كتاب را در بر مي گيرد. امروزه كتابداران به اين نتيجه رسيده اند كه ايكس ام ال ابزار بنيادي براي فعاليتهاي آنها و همانند چكش براي نجار است. كاربردهاي ايكس ام ال را مي توان در هفت مورد زير خلاصه كرد: فهرستهاي كتابخانه اي – امانت بين كتابخانه اي – فهرستنويسي و نمايه سازي – مجموعه سازي – پايگاههاي اطلاعاتي – انتقال داده ها و سازگاري سيستمها. از آنجاييكه ايكس ام ال روشي آسان و قوي را براي كدگذاري انتقال پردازش و ذخيره اطلاعات در هر فرمتي فراهم مي كند در مجموع اطلاعات كدگذاري شده بوسيله ايكس ام ال بسادگي بوسيله انسانها قابل تشخيص است. ما هنوز در مراحل اوليه استفاده از ايكس ام ال در كتابخانه ها هستيم. بسياري از آزمونها انجام خواهد شد تا دريابيم ايكس ام ال براي چه فعاليتهايي مناسب و مفيد است.

منبع: ايكس ام ال در كتابخانه ها/ روي تنانت؛ ترجمه مهدي عليپور، يعقوب نوروزي، حميدرضا رادفر.- تهران: چاپار نشر آيينه نما 1384.